Kültür üretimleri piyasası, kapitalizm ve auratic mekan-sanat ilişkisi üzerine

'Onların muhafaza etmek için o kadar gayret gösterdiği denge, hayati nedenlerden dolayı, yalnızca anlık bir dengedir; sonsuza kadar tekrar ve tekrar kurulması gereken bir denge'

Üstelik bu dengeyi 'bozması muhtemel sabırsız kafalar' ın yaratıcılığı, estetik yargının kendisinin anlık ve gelip geçici niteliklerini yaratıyor, estetik modanın değişimini yavaşlatmak bir yana hızlandırıyordu: işte izlenimcilik, ard-izlenimcilik, kübizm, fovizm, dada, gerçeküstücülük, dışavurumculuk vb. Avangard sanatın tarihinin en berrak incelemesini yapmış olan Poggoli şöyle der: 'Avangard modanın etkisi altında, o bir zamanlar küçümsemiş olduğu popülerliğe ulaşmaya mahkumdur- bu ise onun sonunun başlangıcıdır.'

Üstüne üstlük, 19. yy boyunca kültürel ürünlerin metalaşması ve piyasada ticaret konusu haline gelmesi (buna paralel olarak, aristokratların, devletin ya da kurumların himayesine gerilemesi), kültür üreticilerini piyasa türü bir rekabete itiyor, bu da estetik alanda 'yaratıcı yıkıcılık' süreçlerini kaçınılmaz olarak güçlendiriyordu. Her bir sanatçı, salt ürünlerini satabilmek için bile olsa, estetik yargının temellerini değiştirmeyi hedefliyordu.

....

Bu gelişme aynı zamanda kendine özgü nitelikler taşıyan bir 'kültür tüketicileri' sınıfının oluşmasına da bağlıydı. Sistem-karşıtı ve burjuva retoriği pek sevmelerine rağmen, sanatçılar gerçek politik eyleme katılmak için sarfettikleri enerjiden çok daha fazlasını ürünlerini satabilmek amacıyla, birbirleriyle ve kendi gelenekleriyle mücadeleye harcıyorlardı.

'Piyasada kendine özgü bir yer bulabilecek, bir kez yaratıldığında artık hep o haliyle var olacak bir ürün olarak sanat yapıtı üretme mücadelesi, rekabet koşulları altında yürütülen bireysel bir çaba olmak zorundaydı.'

...

Bu yüzden, modernist sanat her zaman, Benjamin'in kullandığı terimle 'auratic art' (gizemli sanat) olagelmiştir:
Sanatçı sanat satar sanat yapar sanat batar san-at yatar. yap-sat.
...



Bu blogdaki popüler yayınlar

Öpüşme, Gıdıklanma ve Sıkılma Üzerine Hayatın Didiklenmemiş Yanlarına Dair

Işık kaynağı aşağıdan gelirse mekan genişler

dünyadan çıkış yolları